Słownik zawiera 56 haseł z zakresu ARiMR i Wspólnej Polityki Rolnej, ułożonych alfabetycznie. Każde hasło ma własną kotwicę, więc możesz podlinkować dokładnie to pojęcie, o które chodzi. Definicje są skrócone, a aktualne stawki i terminy znajdziesz w poradnikach.
Jak korzystać ze słownika?
Wybierz literę, od której zaczyna się szukane hasło: A B C D E G I K M N O P R S T W Z. Przy wielu pojęciach podajemy link do poradnika lub narzędzia, w którym temat jest opisany szerzej. Stawki, które pojawiają się w definicjach, mają zawsze podany rok, ponieważ zmieniają się co kampanię.
A
- Agencja płatnicza
- Instytucja akredytowana do wypłacania środków unijnych na rolnictwo i obszary wiejskie. W Polsce jest nią ARiMR.
- ARiMR
- Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, państwowa agencja płatnicza działająca od 1994 r. Wypłaca dopłaty i dotacje dla rolnictwa oraz prowadzi rejestr zwierząt. Opis zadań: Czym zajmuje się ARiMR?
B
- Beneficjent
- Osoba lub podmiot, który ubiega się o pomoc albo dopłatę i otrzymuje ją na podstawie wniosku.
- Biuro powiatowe
- Najniższy poziom struktury ARiMR, działający w każdym powiecie ziemskim (314 biur). Przyjmuje wnioski, obsługuje zwierzęta i wydaje pierwsze decyzje administracyjne.
C
- Centrala ARiMR
- Siedziba Agencji w Warszawie przy ul. Poleczki 33. Kieruje całą strukturą i prowadzi Infolinię dla Obywatela.
D
- De minimis
- Pomoc publiczna o niewielkiej wartości, objęta limitem w określonym okresie. Przed przyznaniem kolejnej pomocy sprawdza się, ile już wykorzystano. Zasady: Pomoc de minimis w rolnictwie.
- DJP (duża jednostka przeliczeniowa)
- Miara obsady zwierząt, w której zwierzęta różnych gatunków i grup wiekowych przelicza się na wspólną jednostkę według współczynników z przepisów. Policzysz ją w kalkulatorze DJP.
- Dobrostan zwierząt
- Ekoschemat obejmujący utrzymywanie zwierząt w warunkach lepszych niż podstawowe wymogi. Warianty i stawki: Dobrostan zwierząt.
- Dopłaty bezpośrednie
- Wsparcie dochodów rolników wypłacane proporcjonalnie do powierzchni upraw lub liczby zwierząt. Minimalna powierzchnia uprawniająca do płatności wynosi 1 ha.
E
- e-Doręczenia
- Elektroniczna usługa do przesyłania korespondencji urzędowej z mocą doręczenia. ARiMR podaje adres do e-Doręczeń Centrali oraz większości placówek.
- Ekoschemat
- Płatność za praktyki korzystne dla klimatu i środowiska, wykraczające poza podstawowe wymogi. Dostępna w ramach Planu Strategicznego dla WPR 2023-2027. Przegląd: Ekoschematy.
- eWniosekPlus
- Aplikacja ARiMR do elektronicznego składania wniosków o płatności. Instrukcja: Jak złożyć wniosek w eWniosekPlus?
G
- Geoportal ARiMR
- Serwis ARiMR z danymi przestrzennymi, w którym sprawdza się dane o działkach i gruntach.
I
- Infolinia ARiMR
- Numery 800 38 00 84 i 22 595 06 11, czynne w dni robocze od 7:00 do 17:00. Szczegóły: Infolinia ARiMR.
- Integrowana produkcja roślin
- Ekoschemat, w którym stawka szacunkowa za 2026 r. dla upraw rolniczych wynosi 603,00 zł/ha. Zaliczka to 75% tej kwoty.
- IRZ (identyfikacja i rejestracja zwierząt)
- System znakowania i rejestrowania zwierząt gospodarskich, prowadzony przez ARiMR. Dotyczy m.in. kolczykowania, zgłaszania urodzeń i przemieszczeń.
- IRZplus
- Aplikacja internetowa, przez którą rolnik obsługuje swoje sprawy w systemie IRZ. Rejestracja: IRZplus - jak się zalogować i zarejestrować?
K
- Kampania
- Okres, w którym rolnicy składają wnioski o płatności za dany rok. W 2026 r. wnioski przyjmowano od 15 marca do 1 czerwca, z możliwością spóźnienia do 26 czerwca i obniżką.
- Kierownik biura powiatowego
- Osoba kierująca biurem powiatowym ARiMR. Wydaje decyzje administracyjne, a organem wyższego stopnia wobec niego jest dyrektor oddziału regionalnego.
- Koło gospodyń wiejskich (KGW)
- Organizacja wpisywana do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich, który prowadzi ARiMR. Zasady wpisu: Jak założyć KGW i wpisać je do rejestru?
- Kontrola administracyjna
- Sprawdzenie wniosku na podstawie danych i rejestrów, bez wizyty w gospodarstwie. Od jej zakończenia zależy wypłata zaliczki.
- Kontrola na miejscu
- Weryfikacja danych z wniosku w gospodarstwie przez pracowników ARiMR. Oddziały regionalne mają w tym celu wyodrębnione biura kontroli.
- KOWR
- Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, agencja wykonawcza, która gospodaruje Zasobem Własności Rolnej Skarbu Państwa. Różnice: ARiMR, KOWR i KRUS - czym się różnią?
- Kredyt preferencyjny z dopłatą
- Kredyt bankowy, do którego oprocentowania dopłaca ARiMR. Umowę zawiera się w banku. Oferta: Kredyty preferencyjne z dopłatą ARiMR.
- KRUS
- Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która realizuje ustawę o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przyjmuje składki i wypłaca emerytury, renty i zasiłki rolnicze.
- Kurs euro dla kampanii
- Kurs, według którego stawki unijne przelicza się na złote. Przy zaliczkach za 2026 r. resort przyjął kurs z 31 lipca 2026 r., czyli 4,3135 zł za euro.
M
- Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe
- Ekoschemat wymagający uprawy roślin okrywowych między plonami głównymi. Zasady: Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe.
- Młody rolnik
- Rolnik wchodzący do zawodu, który po spełnieniu warunków może otrzymać dodatkowe wsparcie. Warunki sprawdzisz w teście Czy jestem młodym rolnikiem?
- Mobilna ARiMR
- Aplikacja mobilna ARiMR, którą Agencja wymienia wśród swoich systemów internetowych.
- MRiRW
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Nadzoruje ARiMR i wydaje rozporządzenia ze stawkami płatności oraz zasadami wypłaty zaliczek.
N
- Numer producenta
- Identyfikator rolnika w ewidencji producentów rolnych prowadzonej przez ARiMR. Jest potrzebny przy składaniu wniosków. Jak go uzyskać: Numer producenta rolnego.
- Numer siedziby stada
- Identyfikator miejsca utrzymywania zwierząt w systemie IRZ. Opis: Numer siedziby stada.
O
- Obszary z roślinami miododajnymi
- Ekoschemat, w którym stawka szacunkowa za 2026 r. wynosi 1111,35 zł/ha. Szczegóły: Obszary z roślinami miododajnymi.
- Oddział regionalny
- Średni poziom struktury ARiMR, po jednym w każdym województwie (16). Prowadzi sprawy ponadpowiatowe, kontrole i rozpatruje odwołania od decyzji biur.
- ONW (obszary o ograniczeniach naturalnych)
- Obszary o gorszych warunkach glebowych i klimatycznych, dla których przysługuje płatność obszarowa. Zaliczka na ONW w 2026 r. wynosi 85% stawki.
P
- Pełnomocnictwo
- Upoważnienie innej osoby do działania w imieniu rolnika w ARiMR. Jak je udzielić: Pełnomocnictwo do ARiMR.
- Platforma Aplikacyjna
- System ARiMR, w którym przegląda się dane i statusy IRZ oraz sprawdza limity on-line dla kredytów z dopłatami.
- Płatność dla małych gospodarstw
- Wsparcie dla małych gospodarstw, które bywa alternatywą dla zestawu standardowych płatności. Opłacalność policzysz w porównywarce Czy opłaca się płatność dla małych gospodarstw?
- Płatność końcowa
- Reszta należności wypłacana po zaliczce i zakończeniu postępowania. W kampanii 2026 płatności końcowe ruszają od 1 grudnia 2026 r. i kończą się najpóźniej 30 czerwca 2027 r.
- Płatność obszarowa
- Wsparcie z drugiego filaru WPR, np. ONW, działania rolno-środowiskowo-klimatyczne i zalesienia.
- Płatność redystrybucyjna
- Dodatkowa płatność do hektara dla mniejszych gospodarstw, naliczana do 30 ha. Aktualne stawki: Ile wynoszą dopłaty bezpośrednie do hektara?
- Podstawowe wsparcie dochodów
- Główna płatność bezpośrednia do hektara kwalifikowanych gruntów, wypłacana wszystkim uprawnionym.
- Pomoc krajowa
- Pomoc ze środków krajowych, np. dopłaty do oprocentowania kredytów, gwarancje i poręczenia oraz wsparcie dla kół gospodyń wiejskich.
- Premia dla młodego rolnika
- Wsparcie dla osób rozpoczynających prowadzenie gospodarstwa. Opis: Premia dla młodego rolnika.
- PROW (Program Rozwoju Obszarów Wiejskich)
- Program rozwoju wsi współfinansowany przez UE. Okres 2014-2020 jest w fazie końcowego rozliczania.
- PS WPR (Plan Strategiczny dla WPR)
- Krajowy plan realizacji Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, z którego finansowane są dopłaty, ekoschematy i inwestycje.
- PUE (Platforma Usług Elektronicznych)
- Portal ARiMR do obsługi spraw przez internet, z kontem użytkownika.
R
- Rolnictwo węglowe
- Ekoschemat punktowy, w którym rolnik zdobywa punkty za praktyki zwiększające wiązanie węgla. Stawka szacunkowa za 2026 rok to 92,76 zł za punkt. Zasady: Rolnictwo węglowe.
S
- Stawka ostateczna
- Stawka płatności ogłaszana w rozporządzeniu po zakończeniu kampanii. Stawki ostateczne za 2026 r. nie są jeszcze opublikowane (stan na 24.10.2026).
- Stawka szacunkowa
- Stawka używana do obliczenia zaliczek, zanim ogłoszone zostaną stawki ostateczne. Przy zaliczkach za 2026 r. resort obniżył ją dodatkowo o 3%.
T
- TUZ (trwałe użytki zielone)
- Grunty zajęte pod trawy i inne rośliny pastewne od wielu lat. Podlegają ochronie w ramach wymogów środowiskowych WPR.
W
- Warunkowość
- Mechanizm wiążący wypłatę płatności z przestrzeganiem wymogów środowiskowych, dobrostanu zwierząt i bezpieczeństwa żywności. Naruszenia mogą obniżyć płatności.
- Wniosek o przyznanie płatności
- Wniosek składany co roku w kampanii wiosennej. Jest podstawą zarówno zaliczek, jak i płatności końcowych.
- WPR (Wspólna Polityka Rolna)
- Polityka rolna Unii Europejskiej, z której finansowane są dopłaty bezpośrednie i rozwój obszarów wiejskich. Obecny okres obejmuje lata 2023-2027.
Z
- Zaliczka
- Część płatności wypłacana przed końcem kampanii. W 2026 r. zaliczka na płatności bezpośrednie to 75% stawki szacunkowej, a na płatności obszarowe 85%.
- Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa
- Nieruchomości rolne Skarbu Państwa, którymi gospodaruje KOWR: sprzedaje je i wydzierżawia.